هر اثر باستانی، شناسنامه یک ملت است. اما وقتی این شناسنامه در آستانه فرسایش قرار می‌گیرد، چه کسانی و با چه جادویی آن را نجات می‌دهند؟ در برنامه این هفته، افتخار هم‌کلامی با دکتر محمدحسن خادم‌زاده را داریم تا از ناگفته‌های «مرمت آثار باستانی در ایران» برایمان بگویند. از هنرِ دمیدن روح تازه در کالبد بناهای چندصدساله و حفاظت از میراثی که متعلق به تمام نسل‌هاست.

مهم‌ترین فعالیت‌های یک دانشکده پر تلاش گزارش عاطفه میرزایی دانشجوی دانشگاه تهران

توصیه‌های دکتر عباس جواهری مدیر گروه رشته مشاوره دانشگاه تهران به علاقمندان رشته مشاوره

چقدر موت کورت را می‌شناسید؟ «موت بوک، اولین کتاب تالیفی کشور در حوزه موت کورت: اثر دانشجویان دانشگاه تهران»

گفتگو با دکتر حمزه مهرابی در شبکه تلویزیونی دانشگاه تهران

دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران وارد کار شد!

گفتگو با دکتر ساسانی مدیر گروه پاتولورژی و کلنیکال پاتولوژی دانشگاه تهران در قسمت دوم برنامه مدیر گروه

گفتگو با حسین شجاع منش دانشجوی ارشد مکانیک دانشگاه تهران

دکتر نبی بیدهندی مدیرگروه محیط زیست دانشگاه تهران بوروکراسی اداری را مهم‌ترین مانع بازدید دانشجویان از تصفیه خانه‌ها می‌داند!

دکتر بهادر زارعی مدیر گروه جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران معتقد است وظیفه دانشگاه آموزش حرفه‌ای است نه ایجاد شغل!

دشمنان خارجی و خائنان در داخل و خارج از کشور بدانند خوابی که دیده‌اند تحقق نخواهد یافت و نقشه‌های شوم آنان در داخل و خارج از کشور با بیداری مردمان خردمند و آزاده ایران همیشه آزاد و آباد نقش بر آب خواهد شد و افراد ساده‌دلی که دل به بیگانگان و وعده‌های آنان برای به همراه آوردن آزادی و آبادی در این سرزمین بسته اند نیز باید بدانند: دشمن ار چه دوستانه گویدت دام دان گرچه ز دانه گویدت اگر چه در دهه های اخیر سخن ناقدان مشفق نظام و مهم‌تر از همه صدای مردم و نیازهای جامعه برای زیست در استانداردهای متناسب با شأن ایرانی مسلمان آن‌گونه که بایسته و شایسته بوده است، شنیده نشده یا در عمل به‌کار گرفته نشده است ولی این نیز نمی‌تواند دلیلی برای میدان دادن به دشمنان ملت در داخل و خارج از کشور باشد. ما امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند ایجاد انسجام و وحدت و یکپارچگی برای گذار از این وضعیت و درس دادن به دشمنان هستیم.

در گفت‌وگوی اختصاصی با دکتر کاظم عزیزی، استاد دانشکده فیزیک دانشگاه تهران و عضو هیأت علمی گروه فیزیک انرژی‌های بالا، به بررسی فعالیت‌های گروه همکاری فیزیک هادرونی و کرومودینامیک کوانتومی (qcd) پرداختیم. این گروه با تمرکز بر فیزیک ذرات و مطالعه ساختار ماده در بنیادی‌ترین سطح، نقش کلیدی در پیشبرد علم و فناوری ایفا می‌کند. دانشگاه تهران به عنوان عضو سازمان سرن (cern)، در پروژه‌های مهمی مانند future circular collider (fcc)  مشارکت فعال دارد. دکتر عزیزی از پیشنهاد تحول‌آفرین گروه خود در روش‌های آنالیز داده با استفاده از یادگیری ماشین در سرن خبر داد که با استقبال چشمگیری مواجه شده است. این دستاوردها نه‌تنها جایگاه دانشگاه تهران را در عرصه بین‌المللی ارتقا می‌دهد، بلکه زمینه‌ساز انتقال فناوری‌های پیشرفته به کشور خواهد بود. فیزیک هادرونی و qcd کاربردهای گسترده‌ای در حوزه‌های پزشکی مانند هادرون‌تراپی برای درمان سرطان، انرژی‌های پاک مانند همجوشی کوارک (quark fusion) ، و هوش مصنوعی دارد. دکتر عزیزی تأکید کرد که سرمایه‌گذاری در این حوزه‌ها می‌تواند تحولات بزرگی در اقتصاد و صنعت کشور ایجاد کند. این گروه در تدوین استراتژی آینده فیزیک ذرات اتحادیه اروپا نقش داشته و نام دانشگاه تهران در میان نویسندگان این سند معتبر بین‌المللی ثبت شده است. این موفقیت‌ها نشان‌دهنده ظرفیت بالای پژوهشگران دانشگاه تهران در عرصه‌های علمی پیشرفته است. معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران

دکتر محمد عبدالاحد، استاد دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران و دانشگاه علوم پزشکی تهران، در مصاحبه‌ای با معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران، درباره دستاوردها و اختراعات خود و تیمش در حوزه تشخیص و درمان سرطان صحبت کرد. وی با ترکیب دانش مهندسی و پزشکی، گام‌های مؤثری در این زمینه برداشته است. ایشان اولین دستگاه تشخیص سرطان (cdp) را در سال 1396 طراحی کرد. این دستگاه مخصوص درمان توده های سطحی و غیر قابل جراحی و غیر قابل پاسخ به رادیوتراپی است. این اختراع منجر به ارائه یک تئوری جدید در حوزه تشخیص سرطان شد. وی همچنین سیستم الکتروکموتراپی را توسعه داد که برای کاهش درد و دارورسانی در بیماران سرطانی استفاده می‌شود. این روش به‌ویژه برای بیمارانی که امکان جراحی ندارند یا به روش‌های رایج پاسخ نمی‌دهند، کاربرد دارد. تاکنون بیش از 1500 بیمار با این روش درمان شده‌اند. در دوران همه‌گیری کرونا، دکتر عبدالاحد دستگاهی برای تشخیص اکسیژن فعال در ریه طراحی کرد که به سرعت در مراکز درمانی مورد استفاده قرار گرفت. وی در حال کار بر روی طراحی یک چیپ الکترونیکی قابل کاشت در بدن است که آزمایش‌های حیوانی آن نتایج امیدوارکنندهای داشته است. این فناوری می‌تواند تحول بزرگی در درمان سرطان ایجاد کند. از جوایز و افتخارات دکتر عبدالاحد می توان به جایزه ابن سینا (1393)، جایزه مخترع برتر سازمان جهانی مالکیت فکری (2016)، دو جایزه خوارزمی (1395 و 1403)، جایزه مصطفی (2019)، جایزه پژوهشگر برتر کشور (1401) و جایزه رازی (1403) و همچنین به بیش از 45 usa گرنت تایید شده اشاره کرد. ایشان تاکید داشتند که موفقیت تنها از طریق تلاش مستمر و اخلاق علمی حاصل می‌شود و تبدیل علم به خدمت برای جامعه، هدف نهایی پژوهش‌های اوست.

در سال‌های اخیر، هوشمندسازی و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌ به یکی از موضوعات کلیدی در حوزه فناوری اطلاعات و تحول دیجیتال تبدیل شده است. این فرآیند نه‌تنها به بهبود خدمات سازمان‌ها کمک می‌کند، بلکه نقش مهمی در افزایش شفافیت، کاهش خطاهای انسانی و ارتقای کیفیت خدمات ایفا می‌کند. در این راستا، دکتر محمد خوانساری، هیأت علمی دانشکده سامانه‌های هوشمند دانشگاه تهران، در مصاحبه‌ای با معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران، به بررسی ابعاد مختلف هوشمندسازی مبتنی داده‌ و تجربه‌های عملی در این حوزه پرداخت. دکتر خوانساری با اشاره به تجربه موفق کمیته امداد امام خمینی (ره) در هوشمندسازی که با هدایت و مشاوره دانشگاه تهران منجر به ارتقای کمیته امداد از رتبه صدو شانزدهم در سال1400 به رتبه دوم در سال 1403 در شاخص‌های دولت الکترونیکی در ارزیابی‌های ملی شده است، توضیح داد که این سازمان با استفاده از داده‌های دقیق حاصل از منابع اصلی داده‌ای کشور و اصالت‌سنجی و صحت‌سنجی الکترونیکی و سیستم‌های هوشمند در یک برنامه راهبردی منسجم، توانسته است خدمات خود را به‌صورت الکترونیکی و هدفمند و در‌ واقع به صورت هوشمند به مددجویان ارائه دهد. وی خاطرنشان کرد که هوشمندسازی در کمیته امداد، منجر به افزایش دقت در شناسایی نیازمندان، کاهش خطاهای انسانی و بهبود شفافیت در توزیع کمک‌ها و جلب اعتماد افراد خیّر و نیکوکاران شده است. همچنین ایشان عنوان کرد یکی از بارزترین نمونه‌های موفق هوشمندسازی و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌ در ایران، سیستم یکپارچه مدیریت کرونا بود. دولت با ایجاد سامانه‌های اطلاعاتی یکپارچه و تبادل منابع داده‌ای مختلف، نتایج آزمایش‌های کرونا را از آزمایشگاه‌های مختلف جمع‌آوری می‌کرد و از آن برای تصمیم‌گیری در جای مناسب با هدف جلوگیری از شیوع بیماری مانند مراکز درمانی، فرودگاه‌ها و پایانه‌های مسافری استفاده می‌کرد. این سیستم به‌صورت برخط، وضعیت سلامت مسافران را در پاسخ به استعلام ارائه می‌کرد و مانع شیوع و گسترش بیماری می‌شد. دکتر خوانساری به نقش کلیدی دولت در تسهیل تبادل داده‌ها بین سازمان‌ها اشاره کرد و افزود: «قانون مدیریت داده و اطلاعات ملی که در سال 1401 به تصویب مجلس رسید، چارچوب روشنی برای مالکیت داده‌ها و تبادل و دسترسی امن آن‌ها تعیین کرده است و داشتن تفکر تصمیم گیری مبتنی بر داده در مدیران عالی سازمان ها و کشور می تواند به اجرایی شدن این قانون سرعت بخشد.» وی همچنین بر همکاری بین بخش دولتی و خصوصی در تبادل داده تأکید کرد و گفت: «بخش خصوصی با استفاده از داده‌های دولتی با حفظ الزامات قانونی می‌تواند خدمات چابک‌تر، شفاف‌تر و نوآورانه‌ای به مردم ارائه دهد.» دکتر خوانساری با بیان اینکه ایران در برخی شاخص‌های جهانی هوشمندسازی، فاصله قابل توجهی دارد، خاطرنشان کرد که با اجرای دقیق قوانین موجود، مانند قانون داده و اطلاعات ملی و برنامه هفتم توسعه، به ویژه در حوزه‌های مشارکت الکترونیکی و استانداردسازی زیرساخت‌ها و استفاده از هوش مصنوعی، می‌توانیم شاهد پیشرفت‌های چشمگیری در سال‌های آینده باشیم و با حمایت مدیریتی، برنامه‌ریزی دقیق و همکاری بین بخش‌های دولتی و خصوصی، ایران می‌تواند به جایگاه مطلوبی در این حوزه دست یابد.